Staat u aan de vooravond van een reorganisatie en dreigt daarbij ontslag voor meerdere werknemers? Dan krijgt u mogelijk te maken met de regels voor collectief ontslag. Maar wat is collectief ontslag precies, met welke regels en termijnen moet u rekening houden, en welke stappen moet u zetten? In deze blog leest u wat u als werkgever moet weten over collectief ontslag.
Wanneer is er sprake van collectief ontslag?
Er is sprake van collectief ontslag als u binnen een periode van drie maanden het dienstverband van minimaal 20 werknemers wilt beëindigen. Deze werknemers moeten:
- werkzaam zijn binnen één UWV-werkgebied;
- ontslagen worden wegens bedrijfseconomische redenen (bijvoorbeeld inkrimping of reorganisatie).
Let op: het gaat hierbij niet alleen om ontslagen via het UWV, maar ook om ontslagen via de kantonrechter en om gevallen waarin u de arbeidsovereenkomst beëindigt met wederzijds goedvinden (vaststellingsovereenkomst). Ook deze ontslagen tellen mee.
Als er sprake is van collectief ontslag, geldt de Wet melding collectief ontslag (WMCO).
Wat zegt de WMCO?
De WMCO verplicht werkgevers om in het geval van collectief ontslag een melding te doen bij het UWV en de betrokken vakbonden. U moet deze melding doen voordat u concrete stappen zet richting ontslag, dus nog voordat u een vaststellingsovereenkomst voorlegt of een UWV-aanvraag indient.
De melding aan het UWV doet u via een standaardformulier. De melding aan de vakbonden moet schriftelijk en ten minste de volgende onderwerpen bevatten:
- de redenen voor het ontslag;
- het aantal te ontslaan werknemers;
- de functiegroepen waarop het betrekking heeft;
- de periode waarin u het ontslag wilt realiseren;
- de criteria voor de selectie van werknemers.
Hoe verloopt de procedure en welke termijnen gelden?
Na de melding start een wettelijke wachttijd van één maand. Gedurende die maand mag u nog geen ontslagaanvragen indienen en geen vaststellingsovereenkomsten sluiten. Deze periode geeft vakbonden de ruimte om overleg te voeren over alternatieven, het sociaal plan of andere oplossingen.
Uitzondering: deze wachttijd vervalt als de vakbonden eerder schriftelijk aangeven geen bezwaar te hebben tegen het collectief ontslag.
Na afloop van de maand (of na schriftelijke instemming van de bonden) kunt u:
- UWV-aanvragen indienen, en/of
- vaststellingsovereenkomsten aanbieden aan werknemers.
Let op: het niet naleven van de meldingsplicht of wachttijd kan ertoe leiden dat beëindigingsovereenkomsten vernietigbaar zijn. Zorg dus dat u dit proces goed doorloopt.
Wat is de rol van de ondernemingsraad?
Heeft u een ondernemingsraad (OR)? Dan bent u ook verplicht om tijdig advies te vragen over de voorgenomen reorganisatie. Dit doet u op basis van artikel 25 van de Wet op de ondernemingsraden (WOR). De OR heeft het recht om:
- gevraagd én ongevraagd advies te geven;
- alternatieven aan te dragen;
- te adviseren over de inhoud van een sociaal plan.
U mag pas een definitief besluit nemen nadat u de OR in de gelegenheid heeft gesteld advies uit te brengen en u op dat advies heeft gereageerd. Negeert u deze stap, dan kan de OR naar de Ondernemingskamer stappen om het besluit te laten schorsen of vernietigen.
Praktische tips voor werkgevers
Collectief ontslag is juridisch en organisatorisch complex. Met deze tips voorkomt u vertraging, fouten of onnodige kosten:
- Breng de cijfers vroegtijdig in kaart
Weet u al hoeveel arbeidsplaatsen vervallen? Check of u boven de drempel van 20 werknemers komt. - Maak een tijdlijn
Doorloop de vereiste stappen op volgorde: advies OR, melding UWV/vakbonden, wachttijd, dan pas acties richting werknemers. - Documenteer alles zorgvuldig
Zorg voor schriftelijke vastlegging van de melding, reacties van vakbonden en OR, en het overleg dat heeft plaatsgevonden. - Overweeg een sociaal plan
Een sociaal plan kan conflicten voorkomen en de snelheid van het proces bevorderen. Bespreek deze optie tijdig met uw adviseurs, vakbonden en de OR of PVT. - Let op bij ‘stil ontslag’ via vaststellingsovereenkomst
Ook bij vrijwillige beëindiging met instemming van de werknemer gelden de WMCO-regels. - Laat u begeleiden
Kleine fouten kunnen grote gevolgen hebben. Laat uw reorganisatie begeleiden of toetsen door een jurist, bijvoorbeeld op selectiecriteria en herplaatsingsplicht.
Deze blog maakt deel uit van een reeks over reorganiseren
Wilt u meer weten over de verschillende onderdelen van een reorganisatieproces? Lees dan ook de volgende blogs:
- Een reorganisatieplan opstellen: waarom en hoe
- Het afspiegelingsbeginsel en de plicht tot herplaatsing
- Wanneer accepteert het UWV ontslag om bedrijfseconomische redenen?
- Mag u een zieke werknemer ontslaan bij reorganisatie?
Hulp nodig bij uw reorganisatie?
Overweegt u een reorganisatie en wilt u zeker weten dat u juridisch goed zit? De advocaten van Adelmeijer Hoyng denken graag met u mee over de beste aanpak. Bel ons via 043 - 350 62 00 of mail naar info@ahadvocaten.eu.